The Memory of Baptism in the Introductory Rites of the Holy Mass
Abstrakt
Wspomnienie chrztu w obrzędach wstępnych Mszy świętej
Pokropienie wodą jako znak przymierza i oczyszczenia sięga korzeniami do Starego Testamentu. Chociaż chrześcijanie akceptowali biblijną symbolikę wody, to pokropienie nią w liturgii napotykało na opory. W starożytności wynikały one z podobieństwa do rytów pogańskich, w średniowieczu i okresie reformacji – z niebezpieczeństwa traktowania tego obrzędu w liturgii jako powtórzenia chrztu. Ryt pokropienia początkowo nie miał związku z liturgią Mszy św., później miał miejsce jako poprzedzający Mszę św. obrzęd (aspersja) o charakterze oczyszczającym i pokutnym. Rozwój obrzędów wstępnych we Mszy św. doprowadził do ukształtowania się wśród nich aktu pokuty, który w mszale potrydenckim przybrał postać spowiedzi powszechnej. Posoborowy Mszał Pawła VI włączył aspersję do obrzędów wstępnych Mszy św., przewidując możliwość zastąpienia aktu pokuty w niedzielę aspersją, zarazem nadając jej charakter wspomnienia chrztu. Analiza kolejnych edycji mszału posoborowego wskazuje m.in. na łączność aspersji z liturgią chrzcielną w Wigilię Paschalną. Modlitwy aspersji podkreślają także chrzcielny charakter kapłaństwa wspólnego wiernych. Dopełnieniem obrzędu aspersji mszalnej są nieszpory niedzieli Zmartwychwstania Pańskiego, połączone z pokropieniem wodą chrzcielną.
Bibliografia
Missale Romanum. Editio iuxta typicam. Novi Eboraci, Bostoniae, Cincinnati, Chicagiae, Sancti Francisci: Benzinger Bros. Inc., [1962].
Missale Romanum. Editio typica. Rome: Typis Polyglottis Vaticanis, 1970
Missale Romanum. Editio typica altera. Rome: Typis Polyglottis Vaticanis, 1975
Missale Romanum. Editio typica tertia. Reimpressio emendata. Rome: Typis Polyglottis Vaticanis, 2008
Mszał Rzymski dla diecezji polskich. Wydanie drugie poszerzone [The Roman Missal for Polish dioceses. Expanded second edition]. Poznań: Pallottinum, 2009
Obrzędy błogosławieństw. Dostosowane do zwyczajów diecezji polskich [The rites of blessings. Adapted to the customs of Polish dioceses]. Vol.1–2. Katowice: Księgarnia św. Jacka, 1994.
Boguniowski, Józef. Aspersja niedzielna w rozwoju historycznym [Sunday Asperges in historical development]. In Mysterium Christi. Msza święta [The Holy Mass], edited by Wacław Świerzawski. Kraków: Polskie Towarzystwo Teologiczne, 1992
Matuszewski, Mateusz. “Formy wspomnienia chrztu: aspersja podczas niedzielnej Eucharystii i nieszpory chrzcielne [The forms of the memory of baptism: Asperges during Sunday Eucharist and baptismal Vespers]. Anamnesis 14 (2008) no. 2(53): 72.
Nadolski, Bogusław. Aspersja, pokropienie wodą pobłogosławioną [Aspersges, sprinkling with blessed water]. In idem. Leksykon symboli liturgicznych [Lexicon of liturgical symbols]. Kraków: Wydawnictwo Salwator, 2010.
Nowowiejski, Antoni. Msza święta [The Holy Mass]. Vol. 1–2. Warszawa: Wydawnictwo Antyk, 2001.
Cichy, Stefan. “Nieszpory niedzielne w okresie wielkanocnym [Sunday Vespers during the Easter season].” Liturgia Sacra 1 (1995), no. 1–2: 97–103.
Copyright (c) 2015 Roczniki Teologiczne
![Creative Commons License](http://i.creativecommons.org/l/by-nc-nd/4.0/88x31.png)
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.