De beperkingen van de audiovisuele omgeving en hun invloed op ondertitelen in Nederlands-Tsjechische context
Abstrakt
Ograniczenia środowiska audiowizualnego i ich wpływ na tworzenie napisów w kontekście niderlandzko-czeskim
Niniejszy artykuł analizuje tworzenie napisów jako formy tłumaczenia, a dokładniej ograniczenia audiowizualne, które są nakładane na proces tworzenia napisów. Po omówieniu niektórych najważniejszych ograniczeń technicznych środowiska audiowizualnego przedstawiono taksonomię strategii tłumaczeniowych, jakie tłumacz napisów może wykorzystywać, aby skutecznie poradzić sobie z wyżej wymienionymi ograniczeniami. Taksonomia została następnie umieszczona w kontekście niderlandzko-czeskim i zilustrowana przykładami na podstawie dwóch filmów: niderlandzkiego filmu pt. „Czarna Księga” (Zwartboek) z czeskimi napisami oraz czeskiego filmu pt. „Obsługiwałem angielskiego króla” (Obsluhoval jsem anglického krále) z napisami niderlandzkimi. Przykłady te umożliwiają wgląd w praktyczne zastosowanie wspomnianych strategii tłumaczeniowych i pokazują, w jaki sposób tłumacz napisów poradził sobie z ograniczeniami środowiska audiowizualnego.
De beperkingen van de audiovisuele omgeving en hun invloed op ondertitelen in Nederlands-Tsjechische context
Deze bijdrage onderzoekt ondertiteling als een vertaalvorm, en meer specifiek de beperkingen van de audiovisuele omgeving die worden opgelegd aan het ondertitelingsproces. Na bespreking van een aantal van de belangrijkste technische beperkingen van de audiovisuele omgeving wordt een taxonomie van vertaalstrategieën gepresenteerd die de vertaler-ondertitelaar kan toepassen om effectief om te gaan met de genoemde beperkingen. Deze taxonomie wordt vervolgens in een Tsjechisch-Nederlandse context geplaatst en geïllustreerd met voorbeelden uit de Tsjechisch ondertitelde editie van de Nederlandse film Zwartboek en de Nederlands ondertitelde versie van de Tsjechische film Obsluhoval jsem anglického krále (Ik diende de koning van Engeland). Deze voorbeelden zullen inzicht geven in de praktische toepassing van de genoemde vertaalstrategieën en aantonen op welke manier de vertaler-ondertitelaar met de beperkingen van de audiovisuele omgeving is omgegaan.
Bibliografia
Díaz Cintas, Jorge. 2010. ‘Subtitling.’ In Yves Gambier & Luc van Doorslaer (eds.). The Handbook of Translation Studies, 344–349. Amsterdam & Philadelphia: John Benjamins.
Díaz Cintas, Jorge, & Aline Remael. 2007. Audiovisual Translation: Subtitling. Manchester: St. Jerome.
Gottlieb, Henrik. 1998/2001. ‘Subtitling’ In Mona Baker (ed.). Routledge Encyclopedia or Translation Studies, 244–248. London & New York: Routledge.
Munday, Jeremy. 2012. Introducing Translation Studies. Theories and applications. (3rd edition). London & New York: Routledge.
Perez-Gonzalez, Luis. 2014. Audiovisual Translation: Theories, Methods & Issues. London & New York: Routledge.
Pošta, Miroslav. 2011. Titulkujeme profesionálně. Praha: Apostrof.
Remael, Aline. 2010. ‘Audiovisual translation.’ In Yves Gambier & Luc van Doorslaer (eds.). The Handbook of Translation Studies, 12–17. Amsterdam & Philadelphia: John Benjamins.
Titford, Christopher. 1982. ‘Sub-titling, constrained translation’. Lebende Sprachen 27 (3): 13–116.
Venuti, Lawrence. 2012. The Translation Studies Reader. (3rd edition). London & New York: Routledge.
Copyright (c) 2018 Roczniki Humanistyczne
![Creative Commons License](http://i.creativecommons.org/l/by-nc-nd/4.0/88x31.png)
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.