Latin as the Language of Social Communication of the Polish Nobility (Based on the Latin Heraldic Work by Szymon Okolski)

  • Barbara Milewska-Waźbińska Uniwersytet Wraszawski
Słowa kluczowe: łacina; herbarz; szlachta

Abstrakt

Łacina jako język komunikacji społecznej polskiej szlachty (na podstawie łacińskiego dzieła heraldycznego Szymona Okolskiego)

W artykule podkreśla się rolę języka łacińskiego jako języka komunikacji społecznej szlachty zamieszkującej Rzeczpospolitą Obojga Narodów. Na początku omawia się pojęcie latinitas, które oznaczało nie tylko poprawną łacinę, lecz także wskazywało na treści ideowe antyku przekazywane za pomocą języka starożytnych Rzymian. W artykule prześledzono proces wykorzystania łaciny jako narzędzia pozwalającego na utrzymanie więzi społecznej. Badaniu poddano łaciński herbarz Orbis Polonus Szymona Okolskiego (Kraków 1641-1645). Okazało się, że język tego dzieła pełnił nie tylko funkcję informacyjną, lecz także perswazyjną, propagandową i emotywną. W konkluzji stwierdza się, że Okolski świadomie napisał swe dzieło w języku starożytnych Rzymian.

Bibliografia

Axer J., “Latin as a Factor in the Polish Cultural Identity in the Period of the First Polish Republic (1500–1800).” [In:] Mare Balticum-Mare Nostrum. Latin in the Countries of the Baltic Sea (1500–1800), Acts of the Helsinki Colloquium, edited by Outi Merisalo and and Raija Sarasti-Wilenius, 157–165. Helsinki: Suomalainen Tiedeakatemia, 1992.

Axer J., “Latin in Poland and East-Central Europe: Continuity and Discontinuity.” European Review vol. 2 (1994), no 4: 305–309.

Milewska-Waźbińska B., “In the wake of Plutarch. Antique tradition in Neo-Latin heraldic work.” [In:] Acta Conventus Neo-Latini Upsaliensis: Proceedings of the Fourteenth International Congress of Neo-Latin Studies (Uppsala 2009), edited by Astrid Steiner-Weber, 693–701. Leiden: BRILL, 2012.

Milewska-Waźbińska B., “Megalomania narodowa? Charakterystyka szlachty na podstawie herbarzy staropolskich.” Studia Europaea Gnesnensia - Gnieźnieńskie Studia Europejskie (Poznań - Gniezno) 2010, no 1–2: 77–85.

Milewska-Waźbińska B., “Vera nobilitas. Etos szlachecki na podstawie herbarzy staropolskich.” [In] Etos humanistyczny, edited by Piotr Urbański, 177–193. Warszawa: Neriton, 2010.

Rzepka W. R., Walczak B., “Socjolekt szlachecki XVII wieku (Próba ogólnej charakterystyki).” [In] Barok w polskiej kulturze, literaturze i języku. Materiały z konferencji naukowej 25-29 sierpnia 1987 r. w Krakowie, edited by Marian Stępień and Stanisław Urbańczyk, 179–188. Warszawa, Kraków: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1992.

Opublikowane
2019-10-18
Dział
Artykuły