Vers les « mers heureuses » : l’espace métaphorique dans L’État de siège et La Peste d’Albert Camus
Abstract
[Abstrakt tylko w j. polskim / Abstract only in Polish]
W stronę „mórz szczęśliwych”: przestrzeń metaforyczna w Stanie oblężenia i Dżumie Alberta Camusa
W artykule podjęto próbę zanalizowania przestrzeni metaforycznej (zwanej również wewnętrzną lub poetycką) w sztuce teatralnej i w powieści, na przykładzie dwóch utworów Alberta Camusa: Stanu oblężenia i Dżumy. Autorka definiuje przestrzeń metaforyczną jako stanowiącą część przestrzeni wyobrażonej, która w odróżnieniu od przestrzeni przedstawionej nie stanowi bezpośredniego tła wydarzeń. Przestrzeń metaforyczna, będąc subiektywnym wytworem postaci i/lub narratora, a przez to odbiciem osobowości samego autora, skrywa bogactwo znaczeń, których właściwe odszyfrowanie może być kluczem do odkrywczej analizy tekstu.
Metaforyczne obrazy przestrzeni zostały pogrupowane według zaproponowanego przez Gastona Bachelarda podziału na cztery żywioły, tj. ziemię, wodę, powietrze i ogień. Ziemia jawi się jako hermetycznie zamknięte miasto-więzienie, ponura arena mrocznych wydarzeń, poczekalnia przed gabinetem śmierci. A jednak to Miasto właśnie osadza Camus w roli właściwego bohatera swoich utworów. Powietrze i ogień to żywioły, które poprzez niszczycielskie właściwości stają się sprzymierzeńcami epidemii. I tylko woda jest przestrzenią uprzywilejowaną, szczęśliwą, wolną, ale choć znajduje się w bezpośredniej bliskości Oranu i Kadyksu, dla mieszkańców tych miast pozostaje na długo niedosiężnym rajem utraconym.
References
Bachelard, Gaston (1942) : L’eau et les rêves, Essai sur l’imagination de la matière, Paris : Librairie José Corti.
Bachelard, Gaston (1958) : La poétique de l’espace, Paris : PUF.
Camus, Albert (1965) : Essais, Editions Gallimard et Calmann-Lévy,
Bachelard, Gaston (1948) : L’Etat de siège, Paris : Gallimard.
Bachelard, Gaston (1997) : L’Etranger, Paris : Gallimard.
Bachelard, Gaston (1957) : La Peste, Paris : Gallimard.
Bachelard, Gaston (1950) : Noces, Paris : Gallimard.
Coombs, Ilona (1968) : Camus, Homme de théâtre, Paris : Editeur A. G. Nizet.
D’Angelis, Gaston [sous la direction de] (1964) : Albert Camus, Hachette, Collection Génies et Realité.
Hamon, Philippe (1991) : La description littéraire, Paris : Editions Macula.
Levi-Valensi, Jacqueline [textes réunis par] (1992) : Albert Camus et le théâtre, Paris : Imec Editions.
Mauron, Charles (1963) : Des métaphores obsédantes au mythe personnel. Introduction à la psychocritique, Paris : Editions José Corti.
Pavis, Patrice (1980) : Dictionnaire du Théâtre. Paris : Editions Sociales.
Quilliot, Roger (1956) : La mer et les prisons. Essai sur Albert Camus, Paris : Gallimard.
Tadie, Jean-Yves (1978): Le récit poétique, Paris : PUF.
Copyright (c) 2005 Roczniki Humanistyczne
![Creative Commons License](http://i.creativecommons.org/l/by-nc-nd/4.0/88x31.png)
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.