Do Teachers Misthink about Euroorphans? Stereotypes and Prejudices of Teachers Toward Seasonal Migrants' Children
Abstract
The term euroorphanhood (and/or euroorphan) acts as a negative label and affects a range of social and psychological processes. Within a school class individuals who are attributed the stigma of euroorphanhood may become a target of teacher's prejudice and can be perceived in stereotypical way. These assumptions have been investigated by asking the teachers of elementary and middle schools (n = 812) to point those features that can be attributed to a typical euroorphan (girl vs. boy, younger vs. older), and then to estimate the euroorphans' attributes in terms of the five domains of human activity: cognitive, social, emotional, task-oriented, and appearance. Frequency analysis of the adjectives used to depict each of the four categories of euroorphans, and factor analysis revealed that the euroorphanhood is associated mainly with unfavorable features that can be connected to externalizing and internalizing disorders, and that the stereotypical image of the euroorphan varies significantly according to gender and age of the depicted child. The results have been discussed by reference to the cognitive connectionism, the stigma and the social constructivism theories.
References
Bargh J.A., Chen M., Burrows L.: Automaticity of social behavior: Direct effects of trait construct and stereotype activation on action, „Journal of Personality and Social Psychology” 71(1996), s. 230-244.
Bargh J.A.: The cognitive monster: The case against the controllability of automatic stereotype effects, w: Dual-process theories in social psychology, red. S. Chaiken, Y. Trope, New York: Guilford Press 1999, s. 361-382.
Brzezińska A.I., Matejczyk J.: Psychologiczne konsekwencje eurosieroctwa: funkcjonowanie rodziny, diagnoza i pomoc, „Studia Edukacyjne” 17(2011), s. 71-87.
Chen M., Bargh J.A.: Nonconscious behavioral confirmation processes: The self-fulfilling consequences of automatic stereotype activation, „Journal of Experimental Social Psychology” 33(1997), s. 541-560.
Cvencek D., Meltzoff A.N., Greenwald A.G.: Math-gender stereotypes in elementary-school children, „Child Development” 82(2011), s. 766-789.
Czykwin E.: Stygmat społeczny, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN 2008.
Devine P., Monteith M.J.: Automaticity and stereotyping, w: Dual-process theories in social psychology, red. S. Chaiken, Y. Trope, New York: Guilford Press 1999, s. 339-360.
Devine P., Sharp L.B.: Automaticity and control in stereotyping and prejudice, w: Handbook of prejudice, stereotyping, and discrimination, red. T.D. Nelson, New York: Psychology Press 2009, s. 61-87.
Dovidio J.F., Major B., Crocker J.: Piętno: wprowadzenie i zarys ogólny, w: Społeczna psychologia piętna, red. T.F. Heatherton, R.E. Kleck, M.R. Hebl, J.G. Hull, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN 2008, s. 23-47.
Draine S.C., Greenwald A.G.: Replicable unconscious semantic priming, „Journal of Experimental Psychology: General” 127(1998), s. 286-303.
Drogosz M.: Poznanie społeczne jako konstruowanie poznawcze: ujęcie koneksjonistyczne, w: Psychologia poznania społecznego, red. M. Kossowska, M. Kofta, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN 2009, s. 159-169.
Efekty oczekiwań interpersonalnych. Wybór tekstów, red. S. Trusz, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar.
Eurosieroctwo 2008. Materiał sygnalny (zapowiedz raportu), Warszawa: Fundacja Prawo Europejskie 2008;
Fiske S.T., Taylor S.E.: Social cognition. From brain to culture, Boston: McGraw Hill Higher 2008.
Gizicka D., Gorbaniuk J., Szyszka M.: Wsparcie rodzin w rozłące migracyjnej, Lublin: Fundacja Rozwoju KUL 2010.
Goffman E.: Piętno. Rozważania o zranionej tożsamości, Gdańsk: GWP 2005.
Greenwald A.G., McGhee D.E., Schwartz J.K.: Measuring individual differences in implicit cognition: The Implicit Association Test, „Journal of Personality and Social Psychology” 74(1998), s. 1464-1480.
Intrapersonal and interpersonal expectancies, red. S. Trusz, P. Bąbel, London: Routledge 2016.
Jarymowicz M.: Psychologiczne podstawy podmiotowości, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN 2008.
Jones E.E.: Interpersonal Perception, New York: W. H. Freeman and Company 1991.
Jussim L., Eccles J., Madon S.: Social perception, social stereotypes, and teacher expectations: Accuracy and the quest for the powerful self-fulfilling prophecy, „Advences in Experimental Social Psychology” 29(1996), s. 281-388;
Karyłowski J.: Czy można pomyśleć „Louis Armstrong” bez pomyślenia „Murzyn”, w: Automatyzmy w regulacji psychicznej: Nowe perspektywy, red. R. Ohme, M. Jarymowicz, Warszawa: Wydawnictwo IP PAN 2003, s. 41-49.
Kunda Z., Thagard P.: Forming impressions from stereotypes, traits, and behaviors: A parallel-constraint-satisfaction model, „Psychological Review” 103(1996), s. 284-308.
Kunda Z.: Social cognition. Making sense of people, Massachusetts: The MIT Press 1999.
Kwiecień M., Trusz S.: Między ideałem a typową wadą – uczniowie w oczach przyszłych pedagogów, w: Student w uniwersytecie – ideały i codzienność, red. D. Pauluk, Kraków: Impuls 2010, s. 221-254.
Macrae C.N., Stangor C., Milne A.B.: Activing social stereotypes. A functional analysis, „Journal of Experimental Social Psychology” 30(1994), s. 370-389.
Miller, D.T., Turnbull W.: Oczekiwania i procesy interpersonalne, w: Efekty oczekiwań interpersonalnych. Wybór tekstów, red. S. Trusz, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar 2013, s. 455-474.
Moskowitz B.M.: Zrozumieć siebie i innych. Psychologia poznania społecznego, Gdańsk: GWP 2009.
Nęcka E., Orzechowski J. Szymura B.: Psychologia poznawcza, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN 2007.
Nelson T.D.: Psychologia uprzedzeń, Gdańsk: GWP 2003.
Nieuświadomiony afekt, red. R. Ohme, Gdańsk: GWP 2007.
Olson J.M., Roese N.J., Zanna M.: Oczekiwania, w: Efekty oczekiwań interpersonalnych. Wybór tekstów, red. S. Trusz, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar 2013, s. 580-630.
Ortels J.J., Vellido C., Daza M.T., Noguera C.: Semantic priming effects with and without perceptual awareness, „Psicológica” 27(2006), nr 2, s. 225-242.
Rączaszek-Leonardi J.: Związki języka z poznaniem i kulturą. Rola języka w społecznej koordynacji poznania, w: Język jako przedmiot badań psychologicznych. Psycholingwistyka ogólna i neurolingwistyka, red. I. Kurcz, H. Okuniewska, Warszawa: Academica 2011, s. 149-167.
Sajkowska M.: Stygmat społeczny. Społeczne postrzeganie wychowanków domów dziecka, Warszawa: ISNS UW 1999.
Stangor C., Crandall C.S.: Zagrożenie i społeczna konstrukcja piętna, w: Społeczna psychologia piętna, red. T.F. Heatherton, R.E. Kleck, M.R. Hebl, J.G. Hull, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN 2008, s. 74-94.
Stangor C., Schaller M.: Stereotypy jako reprezentacje indywidualne i zbiorowe, w: Stereotypy i uprzedzenia. Najnowsze ujęcie, red. C.N. Macrae, C. Stangor, M. Hewstone, Gdańsk: GWP 1999, s. 13-36.
Stangor C.: The study of stereotyping, prejudice, and discrimination within social psychology: A quick history of theory and research, w: Handbook of prejudice, stereotyping, and discrimination, red. T.D. Nelson, New York: Psychology Press 2009, s. 1-22.
Śpiewak S.: Przez poznawczą dziurkę od klucza. O badaniu funkcjonowania umysłu w sytuacjach społecznych, w: Społeczne ścieżki poznania, red. M. Kossowska, M. Śmieja, S. Śpiewak, Gdańsk: GWP 2005, s. 191-214.
Trusz S., Kwiecień M.: Społeczne piętno eurosieroctwa, „Psychologia Społeczna” 8(2013), nr 4(27), s. 367-379.
Trusz S., Kwiecień M.: Społeczne piętno eurosieroctwa, Warszawa: Difin 2012.
Trusz S.: Efekt oczekiwań interpersonalnych w edukacji, Kraków: Wydawnictwo Naukowe UP 2010.
Walczak B.: Dziecko, rodzina i szkoła, migracji rodzicielskich: 10 lat po akcesji do Unii Europejskiej, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Pedagogium 2014.
Wojciszke B.: Dane i pseudodane w procesie spostrzegania ludzi, w: Złudzenia, które pozwalają żyć, red. M. Kofta, T. Szustrowa, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN 2009, s. 65-90.
Wojciszke B.: Psychologia społeczna, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar 2011.
Copyright (c) 2016 Roczniki Nauk Społecznych

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.