Obraz społecznika w świetle wypowiedzi kaznodziejów polskich XIX i XX stulecia
Abstrakt
Tekst stanowi próbę syntezy wypowiedzi polskich mówców kościelnych przełomu XIX i XX wieku, dotyczących działaczy społecznych, zaznaczających swą aktywność na różnorakich płaszczyznach oddziaływania społeczno-gospodarczo-ekonomicznego. W gronie licznych aktywistów przywoływanych przez kaznodziejów odnajdujemy nie tylko osoby świeckie, ale także postaci duchownych, zaangażowanych w dzieło budowania tożsamości społeczeństwa polskiego zwłaszcza doby niewoli narodowej. Na podstawie tekstów źródłowych wyodrębniono kilka wiodących kategorii aktywistów społecznych. Wśród nich prym wiedli zwłaszcza działacze wielkopolscy, propagujący kasy zapomogowo-pożyczkowe, stowarzyszenia czy spółdzielnie o charakterze ekonomicznym. Wyrazicielami inicjatyw o profilu społecznym byli także ci, którzy podejmowali zabiegi zmierzające do rozwijania rodzimego rzemiosła i przemysłu. Równie istotną rolę w dziele podnoszenia polskiej racji stanu odegrali animatorzy kultury oraz przedstawiciele oświaty i szkolnictwa zarówno wyższego, jak też niższych szczebli. Obraz społecznika dopełniają Polacy, angażujący się na gruncie dobroczynnym, stosunkowo licznie rekrutujący się z szeregów przedstawicieli zamożniejszych rodów polskich.
Bibliografia
Bieliński J.: Żywot ks. Adama Jerzego Czartoryskiego, t. I-II, Warszawa 1905.
Ciemniewski J.: Poznanie i kształcenie charakteru, cz. 1, Poznań–Warszawa–Wilno–Lublin 1926.
Dąbrowski R.: Ksiądz Augustyn Szamarzewski (1832-1891), Poznań 2007.
Grot Z.: Hipolit Cegielski 1813-1868, Warszawa–Poznań 1980.
Kieniewicz S.: Problem pracy organicznej (1840-1890), w: VIII Powszechny Zjazd Historyków Polskich w Krakowie 14-17 września 1958, t. IV: Historia Polski od połowy XVIII do połowy XIX wieku, red. S. Kieniewicz, Warszawa 1960.
Komierowski R.: Koła Polskie w Berlinie 1847-1860, Poznań 1910.
Koźmian S.: Adolf Łączyński. (Wspomnienia pośmiertne), Poznań 1871.
Michałowska C.: Piotr Michałowski. Rys życia, zawód artystyczny, działalność w życiu publicznym, Kraków 1911.
Rzepecka H.: Kim był Karol Marcinkowski?, Lwów 1913.
Skałkowski A.M.: Bazar poznański. Zarys stuletnich dziejów (1838-1938), Poznań 1938.
Suchowiak J.: Zasługi Dr. Karola Marcinkowskiego około podniesienia przemysłu swojskiego, Poznań 1910.
Szczepanowski S.: Nędza Galicyi w cyfrach. Program energicznego rozwoju gospodarstwa krajowego, Lwów 1888.
Szuman H.: Rys życia i działalności Karola Libelta. Wspomnienie pośmiertne na rocznicę śmierci jego, Poznań 1876.
Śmigiel K.: Ks. Piotr Wawrzyniak. Człowiek, kapłan, społecznik, Poznań 1985.
Trzeciakowski L.: Posłowie Polscy w Berlinie 1848-1928, Warszawa 2003.
Wojciechowski K.: Piotr Skarga, Lwów 1912.
Wrzosek A.: Dietel Józef (1804-1878), w: Polski słownik biograficzny, t. V, red. W. Konopczyński, Kraków 1939-1946, s. 158-166.
Copyright (c) 2015 Roczniki Ekonomii i Zarządzania
![Creative Commons License](http://i.creativecommons.org/l/by-nc-nd/4.0/88x31.png)
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.